Huyệt Hậu Khê và những thông tin cơ bản
Là huyệt vị nằm trên bàn tay và ở vị trí khá dễ xác định, Hậu Khê được Đông y áp dụng để điều trị một số bệnh lý do mất cân bằng nhiệt gây ra. Một số thông tin tham khảo về huyệt vị này gồm có:
- Tên huyệt: Hậu Khê.
- Xuất xứ: Thiên Bản Du – Liên Khu 2.
- Ý nghĩa: Huyệt nằm ngày ở đằng sau đầu xương nhỏ của xương bàn tay số 5, nơi nếp gấp ngang cuối cùng giống như khe suối. Ngoài ra, tại huyệt đạo này chính là nơi bắt đầu của nhiều cơ hơn giống như được tích lũy để trở thành 1 dòng suối. Vì vậy, huyệt có tên gọi là Hậu Khê (Hậu có nghĩa là phía sau, Khê có nghĩa là khe, suối).
- Đặc tính: Huyệt thứ 3 của kinh Tiểu Trường, Huyệt Du – Thuộc hành Mộc, Huyệt bổ trên kinh Tiểu Trường, huyệt giao hội với Đốc Mạch.
- Tác Dụng: Thanh thần trí, cố biểu, thanh nhiệt, thư cân.
- Chủ trị: Đau đầu, đau lưng, đau cổ vai gáy. Ngoài ra, tác động huyệt Hậu Khê còn có tác dụng hỗ trợ điều trị tai ù, điếc, liệt tay, sốt rét hoặc ra mồ hôi trộm.
Huyệt Hậu Khê nằm trên bàn tay
Vị trí huyệt và cách xác định chính xác nhất
Trong các tài liệu kinh thư, huyệt Hậu Khê có vị trí như sau:
- Nằm ở chỗ lõm ngay phía sau xương ngón và bàn. Chỗ lõm phía sau khớp xương ngón số 5 và bàn tay. Tức nằm ngang với đầu trong đường vân tim ở bàn tay, điểm tiếp xúc giữa lòng bàn tay và mu bàn tay.
- Khi giải phẫu sẽ thấy dưới bề mặt da ở vị trí huyệt là cơ dạng của ngón tay út, bờ trong cơ gấp ngắn, cơ đối ngón út và bờ trong đầu dưới xương bàn tay thứ 5. Vùng da dưới huyệt chi phối bởi tiết đoạn thần kinh D1, thần kinh vận động cơ chính là các nhánh của dây thần kinh trụ.
Cách xác định lâm sàng vị trí huyệt như sau:
- Nắm chặt bàn tay sao cho các ngón tay gập sát vào lòng bàn tay.
- Nơi cuối đường tâm đạo, điểm giao giữa lòng bàn tay và mu bàn tay chính là huyệt Hậu Khê.
Những tác dụng với sức khỏe khi tác động vào huyệt Hậu Khê
Nằm ở vị trí đặc biệt, giao của kỳ kinh bát mạch, huyệt khai của mạch Đốc nên huyệt Hậu Khê là nút quan trọng trong hệ thống kinh lạc. Khi tác động vào huyệt vị này giúp tăng cường dương khí, điều chỉnh xương cổ và các đốt sống bên cạnh.
Một số trường hợp người bệnh làm việc ở tư thế cúi đầu liên tục khiến Đốc mạch bị đè nén, dương khí phân tán thì một trong những cách điều trị hiệu quả là bấm hoặc cứu Hậu Khê. Từ đó giúp thư giãn nhãn quan, bảo vệ thị lực đồng thời giảm mệt mỏi. Trong cuốn y thư Trung Quốc – Hoàng Đế nội kinh cũng đề cập đến huyệt Hậu Khê có tác dụng giãn gân cốt, thư giãn thần kinh, tốt cho mắt.
Một số lợi ích khi tác động vào huyệt Hậu Khê có thể kể đến như:
- Chủ trị bệnh ù tai, điếc, chi trên liệt, động kinh, sốt rét, ra mồ hôi trộm…
- Tác động tới toàn bộ đường kinh trên cơ thể, giúp khí huyết lưu thông.
- Trị đau bả vai khi tác động độc lập hoặc phối với các huyệt tại chỗ khác.
- Hỗ trị đau, cứng cổ, cổ không cử động được, tê mỏi vùng vai gáy.
- Người bị đau đầu có thể bấm hoặc cứu huyệt vị này cùng với huyệt Phong Trì và Kiên Tỉnh.
- Thanh nhiệt độc ra khỏi đầu, tai, mắt, giúp thư giãn thần kinh hiệu quả.